Co to jest WMS Explorer?

 WMS Explorer jest to moduł programu Geo-Map służący do wyświetlania światowych zasobów mapowych. Pozwala na zarządzanie serwisami WMS, kontrolowania wyświetlania ich warstw, tworzenia grup tematycznych.

Jak stworzyć nową grupę w WMS Explorer?

 Istnieje możliwość stworzenia własnej grupy serwerów WMS. W oknie WMS Explorer należy wybrać z menu głównego pole Grupy a następnie Dodaj.

Dodając kolejne adresy WMS możemy przyporządkować je danej grupie zaznaczając to w polu Grupy w oknie Dodawanie serwisu WMS.

Jak segregować serwisy i warstwy w WMS Explorer?

 Klawisze zielonych strzałek służą do przemieszczenia wybranego serwisu lub warstwy w górę i dół listy.

Możemy samodzielnie ustalić kolejność wyświetlanych warstw, a następnie zapisać ustaloną konfigurację do pliku.

Korzystanie z funkcji GetFeatureInfo

 Oprócz obrazów w postaci rastrowej serwery WMS potrafią udostępniać dodatkowe informacje opisowe o obiektach widocznych na mapie. Funkcja GetFeatureInfo pozwala uzyskać np. informacje o numerze i polu powierzchni wskazanej działki. Funkcjonalność ta jest opcjonalna i nie jest obsługiwana przez każdy serwis. Obecnie informacje takie udostępniają m.in. serwery państwowego Geoportalu (dane katastralne i Państwowy Rejestr Granic).

Zasada działania: użytkownik przy pomocy klienta WMS pobiera z serwera mapę w postaci rastrowej (funkcja GetMap), następnie wskazuje kursorem myszy widoczny na ekranie obiekt (np. działkę) – klient WMS wysyła zapytanie do serwera o obiekt (GetFeatureInfo), serwer zwraca w odpowiedzi informacje w postaci tekstowej, które są następnie wyświetlane użytkownikowi.

Aby skorzystać z funkcji w Geo-Map należy kliknąć prawym klawiszem myszy na obiekcie widocznym na mapie pobranej z serwisu WMS, a z rozwiniętego menu kontekstowego wybrać WMS->Informacje. Pojawi się nowe okienko, w którym wyświetlone zostaną informacje o wskazanym obiekcie na mapie. W przypadku wyświetlania kilku warstw/serwerów obsługujących GetFeatureInfo informacja z każdego z nich zostanie wyświetlona na oddzielnej zakładce.

Jak zaznaczyć/odznaczyć elementy listy w WMS Explorer?

 W oknie WMS Explorer wybranie dowolnego serwisu prawym klawiszem myszy, a następnie wybranie z menu opcji Zaznacz wszystkie lub Odznacz wszystkie spowoduje zaznaczenie/odznaczenie wszystkich SERWISÓW na liście. W przypadku wybrania dowolnej warstwy opisywana funkcja spowoduje zaznaczenie/odznaczenie wszystkich WARSTW na danym serwerze.

W celu rozwinięcia/zwinięcia należy kliknąć na nazwie serwisu prawym klawiszem myszy, a następnie wybrać przycisk Rozwiń wszystkie, spowoduje to rozwinięcie listy i pokazanie wszystkich warstw z serwerów WMS. Przycisk Zwiń wszystkie spowoduje zwinięcie listy i pokazanie jedynie nazwy serwisów WMS. 

Jak usunąć serwer z listy serwerów WMS?

 W oknie WMS Explorer należy kliknąć na nazwie serwisu prawym klawiszem myszy, a następnie wybrać przycisk Usuń. Po usunięciu serwisu należy zapisać listę do pliku. Jak zapisać listę do pliku, czytaj TU.

Jak wczytać i zapisać listy w WMS Explorer?

 W oknie WMS Explorer należy wybrać z menu głównego Plik, a następnie w zależności od tego czy chcemy wczytać domyślną konfigurację czy też konfigurację z pliku, wybieramy odpowiednio:

• Wczytaj domyślną konfigurację co spowoduje wczytanie domyślnej listy serwerów (z pliku C:\GMW\UserSettings\GWMS.CFG)

    lub

• Wczytaj konfigurację z pliku (pojawi się okno dialogowe w którym należy wskazać ścieżkę do pliku z własną konfiguracja serwerów WMS.

Aby zapisać uaktualnioną listę (np. po jej edycji lub po dodaniu do niej nowego serwera) należy wybrać przycisk Zapisz konfiguracje do pliku lub możemy zapisać tą konfigurację jako domyślną poprzez Zapisz konfigurację jako domyślną – zostanie ona zapisana w ww. pliku GWMS.CFG.

Istnieje możliwość zapisu i wczytania listy z dowolnego katalogu na dysku. W tym celu należy wybrać z menu głównego Plik, a następnie wybrać pozycję Zapisz konfigurację jako domyślną bądź Zapisz konfigurację do pliku. 

Jak dodać lub usunąć warstwy z listy serwisów WMS?

 Aby zmienić ustawienia zdefiniowanych serwisów WMS oraz serwisów dodanych przez użytkownika, należy w oknie WMS Explorer kliknąć prawym przyciskiem myszy na wybrany serwer WMS, pojawi się menu w którym wybieramy pozycję Edytuj, ukaże się okno Edycja serwisu WMS.

Warstwy pokazują listę warstw udostępnianą przez serwer, zaznaczenie wybranych warstw, umożliwia wyświetlenie ich przez użytkownika w programie. Możliwe jest dodanie lub usunięcie warstw poprzez zaznaczenie lub odznaczenie ich widoczności. Kliknięcie Ok spowoduje wczytanie aktualnej listy warstw dostępnych z serwera.

Jak dodać nowy serwis WMS do Geo-Map?

 Należy otworzyć okno WMS Explorer, klikając prawym klawiszem myszy na przycisku WMS na pasku narzędzi.

W menu WMS Explorer`a należy wybrać pole Serwisy, a następnie Dodaj WMS. Pojawi się nowe okno o nazwie „Dodawanie serwisu WMS”, w polu Serwer WMS należy wpisać adres dodawanego serwisu (np. https://integracja.gugik.gov.pl/cgi-bin/KrajowaIntegracjaEwidencjiGruntow).

Po kliknięciu Pobierz parametry pokaże się lista dostępnych na serwerze warstw. W polu Nazwa można zmienić nazwę, pod którą wyświetlany będzie serwis na liście. Po kliknięciu przycisku Ok serwer pojawi się na liście na ostatniej pozycji.

Aby dodany serwer WMS był dostępny również przy następnym uruchomieniu programu należy zapisać listę serwerów, można to zrobić na dwa sposoby poprzez Plik/Zapisz konfiguracje jako domyślną lub Plik/Zapisz konfiguracje do pliku. Od tej chwili z dodanego serwisu można korzystać w taki sam sposób jak ze zdefiniowanych.

Jak zmienić format plików pobieranych z WMS?

 W celu zmiany formatu graficznego w jakim pobierane są dane z WMS należy przejść do Edycji serwisu WMS, następnie z rozwijalnej listy w polu Format wybieramy interesujący nas format w jakim będą wyświetlane dane z serwera.

Poniżej krótka charakterystyka najpopularniejszych formatów graficznych.

•     jpg – mały rozmiar, brak obsługi przezroczystosci, gorsza jakość dla rastrów liniowych (np. granice, budynki, a także napisy)
•     png – duży rozmiar dla danych rastrowych (ortofotomapy, mapy topograficzne), obsługa przezroczystości, optymalna jakość dla wszystkich typów rastrów
•     gif – mały rozmiar, gorsza jakość dla danych rastrowych o dużej głębi barw (np. ortofotomapy), obsługa przezroczystości
•     tiff – dobra jakość, obsługa przezroczystości

Rozmiar pliku wpływa na czas pobierania mapy z serwera – plik jpg z ortofotomapą, może być nawet kilka razy mniejszy od pliku png, natomiast obsługa przezroczystości ma znaczenie przy wyświetlaniu wielu warstw i łączeniu ich z danymi lokalnymi.

Przykład przedstawiono na rysunku: na górze warstwa z serwera 1 bez przezroczystości całkowicie zakrywa położoną pod nią warstwę z serwera 2, niżej warstwa z przezroczystością jest nałożona na drugą warstwę, ale jej nie zakrywa.

Opcja automatycznie spowoduje, że o wyborze formatu graficznego zdecyduje domyślne ustawienie na serwerze.

Jak wyświetlić dane z WMS w Geo-Map?

 Na pasku narzędzi widoczny jest przycisk służący do zarządzania połączeniami z serwerami WMS oraz do włączania i wyłączania widoczności warstw WMS.

Kliknięcie prawym przyciskiem myszy na przycisk WMS otworzy okienko WMS Explorer, służące do zarządzania listą serwerów. Aby zobaczyć dostępne serwisy należy wybrać Plik w menu głównym WMS Explorer`a, a następnie Wczytaj domyślną konfigurację (wczytanie domyślnej listy z dysku) lub Wczytaj plik z dowolną konfiguracją.

Z widocznej w okienku listy rozwijamy interesujące nas pozycje, a następnie zaznaczamy odpowiednie warstwy oraz serwery. Po chwili na ekranie wyświetli się mapa pobrana z serwisu WMS.

Należy pamiętać, że w zależności od ustawień serwera WMS niektóre z warstw mogą się zacząć wyświetlać dopiero przy określonym poziomie powiększenia – jeśli nie widzimy wybranych warstw, należy zwiększyć skalę.

Kliknięcie lewym przyciskiem myszy na przycisk WMS spowoduje wyłączenie widoczności warstw WMS.

Aby całkowicie wyłączyć warstwy WMS należy ponownie otworzyć WMS Explorer i odznaczyć wcześniej wybrane serwisy. 

Czym jest WMS?

 WMS (Web Map Service) to opracowany przez OGC (Open Geospatial Consortium) standard publikacji danych przestrzennych w Internecie. Zasadę działania serwisu WMS przedstawiono na rysunku poniżej.

Użytkownik przy pomocy odpowiedniego oprogramowania – klienta WMS – łączy się z serwerem (lub serwerami), który generuje informacje o swoich możliwościach i zgromadzonych na nim danych. Na podstawie otrzymanych informacji użytkownik wysyła do serwera zapytanie dotyczące interesującego go obszaru, na które składają się:

•  zakres współrzędnych obszaru,
•  identyfikator układu współrzędnych,
•  wykaz warstw informacyjnych,
•  wymiary w pikselach (szerokość, wysokość) pliku graficznego (JPG, TIFF, GIF, PNG,...).

W odpowiedzi serwer wysyła użytkownikowi plik graficzny o zadanych parametrach, który jest następnie wyświetlany na ekranie przez klienta WMS. W przypadku korzystania z więcej niż jednego serwisu możliwe jest łączenie zwracanych przez nie informacji zarówno w aspekcie treści (np. ortofotomapa + granice działek) jak i podziału przestrzennego (np. mapy sąsiednich powiatów) – dane pochodzić będą z różnych serwerów, ale rezultatem będzie ciągły i spójny obraz (rys. poniżej).

Zalety WMS

Do podstawowych zalet standardu WMS należą:

• możliwość natychmiastowego nakładania map pochodzących z rozproszonych źródeł danych, zapisanych w różnych formatach, różnych układach współrzędnych,
• możliwość tworzenie sieci danych WMS, które pozwalają użytkownikom łączyć dane własne (w tym lokalne) z danymi pochodzącymi z różnych źródeł,
• możliwość skupienie się poszczególnych instytucji na ich własnych informacjach i aplikacjach z jednoczesnym wykorzystaniem danych obcych jako referencyjnych.

Przykład wykorzystania danych WMS do wzbogacenia danych lokalnych w systemie Geo-Map przedstawiono na rysunku.

Szczególne znaczenie ma możliwość wykorzystania aktualnych danych ewidencyjnych, pochodzących z serwerów powiatowych prowadzonych przez ODGiKi lub z krajowego Geoportalu. Pod adresem www.geoportal.gov.pl oraz www.geoportal2.pl znajdujemy serwisy, które spinają i udostępniają dane z kilkunastu powiatów publikujących swoje dane w Internecie.